Życiorys

Urodziłem się 8 października 1954 w Czarnej Wsi Kościelnej na Podlasiu, gdzie rodzice moi, nauczyciele, tworzyli od podstaw kolejną szkołę. Wkrótce potem zamieszkaliśmy w rodzinnym  Supraślu. Tu ukończyłem szkołę podstawową, a w 1973 III Liceum Ogólnokształcące w Białymstoku. W latach 1973-1976 studiowałem polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim (indywidualny tok studiów, opiekun naukowy prof. Roman Taborski, praca magisterska pod kierunkiem prof. Henryka Jurkowskiego o teatrze mechanicznym XVIII-XIX wieku, dyplom z wyróżnieniem, 1976). W sezonie 1976/77 podjąłem pracę asystenta reżysera w Białostockim Teatrze Lalek. Przez rok poznawałem sztukę lalkarską uczestnicząc w przygotowywaniu nowych spektakli oraz obserwując pracę najwybitniejszych twórców-lalkarzy podczas staży teatralnych odbywanych w teatrach: Jana Dormana w Będzinie, Leokadii Serafinowicz w Poznaniu, Natalii Gołębskiej w Gdańsku.

Od 1 VII 1977 związałem się z Instytutem Sztuki PAN w Warszawie, gdzie pracowałem do 31 XII 2005. Byłem przez blisko 20 lat redaktorem „Pamiętnika Teatralnego”, u boku prof. prof. Bohdana Korzeniewskiego, Zbigniewa Raszewskiego, dr. dr. Jerzego Timoszewicza i Andrzeja Wysińskiego. Jednocześnie z pracą redakcyjną prowadziłem badania naukowe nad teatrem lalek, uwieńczone w 1989 roku pracą doktorską pt. Dzieje teatru lalek w Polsce (do roku 1945), Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1990, a 2013 – zakończonym przewodem habilitacyjnym (Dzieje teatru lalek w Polsce, 1944-2000, Akademia Teatralna im. Zelwerowicza, Warszawa 2012). W 1997 objąłem kierownictwo Słownika Biograficznego Teatru Polskiego, które sprawowałem do końca 2000 roku, będąc adiunktem w Zakładzie Teatru.

Równolegle z pracą w Instytucie Sztuki, od 1977 współpracowałem z Wydziałem Lalkarskim w Białymstoku PWST im. Zelwerowicza w Warszawie, prowadząc zajęcia ze studentami nt. historii teatru lalek na świecie i seminaria magisterskie. W 1999 roku objąłem funkcję prorektora warszawskiej Akademii Teatralnej d/s Wydziału Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku, którą sprawowałem przez dwie kadencje (do jesieni 2005), co rozluźniło moje związki z Instytutem Sztuki i w konsekwencji doprowadziło do odejścia z Instytutu z końcem 2005. Współpracę z Akademią Teatralną kontynuuję do dziś.

Okresowo współpracowałem jako konsultant d/s teatru lalek (główny specjalista) z Ministerstwem Kultury i Sztuki (1990-1992), w okresie kierowania ministerstwem przez Izabelę Cywińską, oraz konsultant programowy w Teatrze Lalek „Arlekin” w Łodzi (1992-1996).

W latach 2005-2012 byłem dyrektorem naczelnym i artystycznym Białostockiego Teatru Lalek, następnie szefem Teatru Animacji w Poznaniu (2014-2017). Pochłonęła mnie praktyka teatralna, zarządzanie sporą instytucją kultury oraz bogata współpraca międzynarodowa rozwijana wokół kierowanych przez mnie scen.

Od lat 80. należę do władz Polskiego Ośrodka Lalkarskiego UNIMA (międzynarodowe stowarzyszenie lalkarzy); w okresie 1995-1999 pełniłem funkcję prezesa POLUNIMA. Od początku lat 90. zasiadałem we władzach najwyższych UNIMA International, także międzynarodowych komisjach lalkarskich UNIMA: najpierw The Scientific Research Commission (1990-1996), w latach 1996-2000 – kierowałem pracami The Communication and Publication Commission, w 2000-2004 i ponownie 2008-2012 prowadziłem The Training Commission, międzynarodową komisję kształcenia, której od 2012 jestem członkiem.

Zajmuję się szeroko pojętą refleksją dotyczącą teatru lalek. Piszę, redaguję i wydaję. W latach 90. prowadziłem m.in. dwie serie wydawnicze: Lalkarze – materiały do biografii, w której ukazały się 34 tomiki dokumentujące działalność artystyczną lalkarzy polskich, oraz – O teatrze lalek, w której ukazało się 6 tomów prac historyczno- i teoretyczno-teatralnych z dziedziny lalkarstwa. W 2000 roku ukazał się pod moją redakcją (i współautorstwie) tom The Worldwide Art of Puppetry / L’Art Mondial de la Marionnette. UNIMA 2000, dwujęzyczna publikacja o współczesnej sztuce teatru lalek na świecie, będąca jednocześnie podstawowym kompendium wiedzy o teatrze lalek i praktycznym przewodnikiem po światowym lalkarstwie. W 2009 ukazało się monumentalne dzieło Encyclopédie mundiale des Arts de la Marionnettes (UNIMA, Editions l’Entretemps, Montpelier 2009), której jestem współautorem, także członkiem Rady Naukowej i Komitetu Redakcyjnego (w 2017 ukazała się wersja online, w językach francuskim, angielskim i hiszpańskim: https://wepa.unima.org/).

Wiele lat zajęło mi badanie polskiego teatru lalek. Rezultatem moich studiów są: Dzieje teatru lalek w Polsce (do roku 1945), wydane w Instytucie Sztuki PAN, Warszawa 1990 oraz ostatnia publikacja Dzieje teatru lalek w Polsce, 1944-2000 (Akademia Teatralna im. A. Zelwerowicza, Warszawa 2012). Dziś pochłaniają mnie dwie aktywności: naukowo-dydaktyczna w Akademii Teatralnej im. Zelwerowicza w Warszawie (na Wydziale Wiedzy o Teatrze i Wydziale Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku) oraz szeroka działalność międzynarodowa (konsultacyjna, wykładowa i organizacyjna).